Monday, October 13, 2008

Κράτος και αγορά, ιδεολογία και διαχείριση

Δευτέρα 13 Οκτωβρίου – και η επιχείρηση σωτηρίας των τραπεζών με κρατικά χρήματα χαιρετίστηκε αμέσως ως «επιστροφή του κράτους», αν όχι «επιστροφή στο σοσιαλισμό». Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Τι κάνουν σήμερα τα κράτη; Διοχετεύουν μαζικά ρευστότητα, δηλαδή χρήμα, στο τραπεζικό και συνολικά στο χρηματοπιστωτικό σύστημα για να μην καταρρεύσει. Δεν πρόκειται για άσκηση κρατισμού. Είναι το βασικό μάθημα από την κρίση του 1929, πολιτική βγαλμένη από πανεπιστημιακό εγχειρίδιο πολιτικής οικονομίας: στο μεγάλο κραχ η ύφεση δεν ήρθε από την πτώση των τιμών των μετοχών. Ήρθε επειδή αμέσως σταμάτησε ο δανεισμός προς τις επιχειρήσεις που κινδύνευαν κι εκείνες κατέρρευσαν, μαζί με άλλες, που δεν είχαν άλλο πρόβλημα εκτός από το ότι ξαφνικά κόπηκε ο δανεισμός και εκτοξεύθηκε το κόστος του. Ποτέ ξανά, είπαν τότε, και πραγματικά σε κάθε κρίση το πρώτο και κύριο μέλημα των κυβερνήσεων, ιδιαίτερα της αμερικανικής, είναι να μην σταματήσει να δουλεύει ο μηχανισμός της αγοράς. Το δολάριο είναι το καύσιμό του…

Δεύτερον, οι πρωταγωνιστές. Οι Αμερικανοί απλώς έδωσαν χρήματα. Το κεντρικό πρόσωπο αυτές τις μέρες είναι ο αρχιτέκτονας του «ευρωπαϊκού μοντέλου», ας το πούμε έτσι, για διέξοδο από την κρίση – ο Γκόρντον Μπράουν. Εν παρενθέσει: ο ίδιος Μπράουν που πριν από δυο εβδομάδες του έλεγαν να τα μαζεύει γιατί δεν μπορεί να βάλει χαλινάρι στους υπουργούς του και οδηγεί τους Εργατικούς σε εκλογικό βατερλώ. Αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση…

Ο Μπράουν δεν είναι κανένας αρνητής του καπιταλισμού. Για το αντίθετο έχει κατηγορηθεί. Ότι υπήρξε εμπνευστής και διεκπεραιωτής της εγκατάλειψης όλων των σοσιαλιστικών αρχών διαχείρισης της οικονομίας από το Εργατικό Κόμμα της Αγγλίας, ότι ενορχήστρωσε την αποκοπή του από τις ιστορικές ρίζες του εργατικού κινήματος και από τα συνδικάτα, ότι ουσιαστικά άνοιξε το δρόμο για επιστροφή των Εργατικών στην εξουσία με αρχηγό το Μπλαιρ συνθηκολογώντας με την πραγματικότητα του θατσερισμού και αναγνωρίζοντας ότι έτσι, με όρους νεοφιλελεύθερης αγοράς, θα λειτουργούσε η οικονομία.

Από την άλλη, ο Σαρκοζί είναι ένας παραδοσιακός Γάλλος κρατιστής, γκωλλικού τύπου. Μπορεί να είναι διάφορα πράγματα, αλλά σοσιαλιστής δεν είναι. Ούτε η Μέρκελ, αν και το γερμανικό κράτος διατήρησε πάντοτε μια πολύ ισχυρή παρουσία σε κεντρικούς πυλώνες της οικονομίας – και σε επίπεδο επιχειρήσεων. Και ο Πώλσον δούλευε στη Goldman Sachs, όχι στη Daily Worker.

Τι, λοιπόν, συμβαίνει; Η επιστροφή του κράτους στην οικονομία δεν γίνεται με όρους ιδεολογικούς, αλλά με όρους διαχείρισης. Δεν πρόκειται ακόμη για επιστροφή του κράτους στη λογική της διαρκούς ρυθμιστικής παρουσίας του, αλλά για πρόσκλησή του να διαχειριστεί τα αποτελέσματα της παρατεταμένης απουσίας του. Στη συγκεκριμένη φάση, το κράτος επιστρατεύεται ως τελευταίο καταφύγιο για τη σωτηρία ενός μοντέλου που βασίστηκε στην άρνησή του.

Το κράτος δεν επιστρέφει νικητής και τροπαιούχος, για να επιβάλει το παλαιάς κοπής δίλημμα εάν προτιμάμε ένα γραφειοκρατικό και αντιπαραγωγικό, αλλά ανθεκτικό και ασφαλές, σύστημα, ή ένα παραγωγικό αλλά αδηφάγο και κοινωνικά προκλητικό μοντέλο αγοράς. Επιστρέφει για να υπενθυμίσει ότι μπορεί να είναι μέρος (ΜΕΡΟΣ και όχι ΚΕΝΤΡΟ) του συστήματος. Με αυτό τον τρόπο, ήρθε για να μείνει. Δεν είναι υποκατάστατο της αγοράς, αλλά εργαλείο διαχείρισής της.

Η διαχείριση παραμένει η λέξη-κλειδί. Και στην οικονομία, και στην πολιτική. Αυτή φέρνει κοντά τόσο διαφορετικούς πολιτικούς όσο αυτοί που συνεδρίασαν στο Παρίσι και αύριο πάλι στις Βρυξέλλες. Αυτή θα κρίνει τα πάντα (χωρίς προκαταλήψεις αποκλεισμού ή θεοποίησης εννοιών, όπως το κράτος ή η αγορά). Η επόμενη επιλογή, πολύ περισσότερο σε συνθήκες μακράς κρίσης, και σε εκλογικούς όρους, και στην Αγγλία και στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, θα είναι επιλογή αξιόπιστης διαχείρισης. Και με τα κοινωνικά ανακλαστικά ευαίσθητα και ρευστά, τίποτα δεν δείχνει ακόμη ποιους θα ευνοήσει και ποιους θα βυθίσει.

4 comments:

poetryscale said...

Πολύ καλή η εκπομπή σας! Σας ακούμε καθημερινά. Συνεχίστε έτσι.

miss.understood said...

Refreshingly "old fashion" with a twist (of your reformist, cosmpo spirit)!
Just teasing.

miss.understood said...

Cosmpo = Cosmo-politan + political with social concerns. Σας έχουμε εντάξει ήδη στη πλέον πρόσφατη διεθνή τάση των οικονομικών και διοικητικών επιστημόνων.

said...

情趣商品,情趣用品,情趣用品,情趣,情趣,情趣用品,情趣商品,情趣用品,情趣,情趣,情趣用品,情趣商品,情趣用品,情趣,情趣,情趣用品,情趣用品,情趣用品,情趣用品,情趣用品.情趣,情趣,情趣,情趣,視訊聊天室

麻將,台灣彩卷,六合彩開獎號碼,運動彩卷,六合彩,遊戲,線上遊戲,cs online,搓麻將,矽谷麻將,明星三缺一, 橘子町,麻將大悶鍋,台客麻將,公博,game,,中華職棒,麗的線上小遊戲,國士無雙麻將,麻將館,賭博遊戲,威力彩,威力彩開獎號碼,龍龍運動網,史萊姆,史萊姆好玩遊戲,史萊姆第一個家,史萊姆好玩遊戲區,樂透彩開獎號碼,遊戲天堂,天堂,好玩遊戲,遊戲基地,無料遊戲王,好玩遊戲區,麻將遊戲,好玩遊戲區,小遊戲,電玩快打

情趣用品,情趣,A片,AIO,AV,AV女優,A漫,免費A片,情色,情色貼圖,色情小說,情色文學,色情,寄情竹園小遊戲,色情遊戲,AIO交友愛情館,色情影片,情趣內衣,情趣睡衣,性感睡衣,情趣商品,微風成人,嘟嘟成人網,成人,18成人,成人影城,成人圖片,成人貼圖,成人圖片區,UT聊天室,聊天室,豆豆聊天室 ,哈啦聊天室,尋夢園聊天室,聊天室尋夢園,080苗栗人聊天室,080聊天室,視訊交友網,視訊

借錢,黃金,黃金回收,黃金價格,黃金買賣,當舖

A片,A片,成人網站,成人影片,色情,情色網,情色,AV,AV女優,成人影城,成人,色情A片,日本AV,免費成人影片,成人影片,SEX,免費A片,A片下載,免費A片下載,做愛,情色A片,色情影片,H漫,A漫,18成人

a片,色情影片,情色電影,a片,色情,情色網,情色,av,av女優,成人影城,成人,色情a片,日本av,免費成人影片,成人影片,情色a片,sex,免費a片,a片下載,免費a片下載,成人網站,做愛,自拍