Τελευταία ευκαιρία

Πέμπτη 13 Νοεμβρίου – και τις επόμενες μέρες οι πολίτες της περιφέρειας θα δουν κάποιον που έχουν καιρό να δουν. Μετά από 14 μήνες από τις τελευταίες εκλογές, θα δουν τον Κώστα Καραμανλή σε περιοδεία. Τι σημαίνει περιοδεία Καραμανλή; Μπορείτε να αφήσετε τη φαντασία σας να οργιάσει. Κάτι μου λέει, όμως, πως όλοι το ίδιο εντέλει θα σκεφτούν.

Οι δυο μήνες που μεσολάβησαν από τις αρχές του φετεινού Σεπτέμβρη βαραίνουν στις πλάτες του πρωθυπουργού περισσότερο από τα πέντε χρόνια στην κυβέρνηση, περισσότερο από τα 12 χρόνια που έχει στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας. Ο κ. Καραμανλής αρχίζει τώρα να συνειδητοποιεί τι ακριβώς σηματοδοτεί η συμπύκνωση του πολιτικού χρόνου, την οποία ο ίδιος σηματοδότησε με την απόφασή του να στηρίξει τους υπουργούς που αποδείχτηκαν απελπιστικά έκθετοι στα μάτια της κοινής γνώμης και να ταυτιστεί μαζί τους, πριν υποχρεωθεί σε αναδίπλωση και εγκατάλειψη.

Το βάρος της συγκυρίας είναι ακόμη μεγαλύτερο γιατί το πολιτικό κεφάλαιο που σπατάλησε διαδοχικά στις υποθέσεις Βουλγαράκη, Ρουσσόπουλου, Δαϊλάκη και Τατούλη, στην πιο μίζερη δηλαδή και αποκομμένη από το κοινό αίσθημα εσωστρέφεια, θα του ήταν πολύτιμο τώρα, για ένα εγχείρημα απείρως σημαντικότερο, την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, ένα εγχείρημα που μπορεί να κρίνει ηγέτες και ηγεσίες.

Καθένας κρίνεται από τις επιλογές του. Πολύ πρόσφατα, λίγο πριν ξεσπάσει η κρίση, ο Γκόρντον Μπράουν αντιμετώπισε μια ανοιχτή ανταρσία βουλευτών και υπουργών του με στόχο, δηλωμένο δημόσια, την ανατροπή του. Έδιωξε έναν-δύο από την κυβέρνηση και, φυσικά, δεν διανοήθηκε να τους αποπέμψει από την Κοινοβουλευτική Ομάδα ή από το κόμμα. Ο κ. Μπράουν έδωσε απάντηση ασκώντας πολιτική, αντιμετωπίζοντας τη μεγάλη κρίση και κερδίζοντας την εμπιστοσύνη και των πολιτών και των βουλευτών του.

Μετά από δύο μήνες σε ημι-αφάνεια, διακεκομμένη μόνον για παρεμβάσεις οργής και μηνύματα σιωπητηρίου προς εσωκομματικές κακοφωνίες, που λίγο ενδιαφέρουν την ευρεία κοινωνία, ο κ. Καραμανλής κάνει το πρώτο βήμα. Εμφανίζεται. Κανείς δεν ξέρει εάν είναι αρκετά νωρίς ή πολύ αργά. Απλώς αυτή τη φορά είναι απολύτως προφανές σε όλους ότι εάν έχει κάποιο μήνυμα για το κόμμα του –για το Ζαγορίτη ή τον Τραγάκη, ή κάτι τέτοιο…- καλύτερα θα είναι να μην επιχειρήσει να το περάσει. Ουδείς ενδιαφέρεται. Αν πάλι θέλει να μιλήσει για την κρίσει, που όλους τους καίει, πρέπει να μιλήσει με τρόπο πειστικό για την ικανότητά του να οργανώσει την άμυνα μιας χώρας που εσφαλμένα πιστεύει πως πάλι κάτι θα γίνει τελευταία στιγμή και θα τη βγάλει καθαρή.

Για τον κ. Καραμανλή είναι μια ευκαιρία. Όχι μια οποιαδήποτε ευκαιρία. Η τελευταία ευκαιρία.

Βουλευτές ή αυλικοί;

Τετάρτη 12 Νοεμβρίου – και κάθε κόμμα δικαιούται να έχει στους κόλπους τους όποιον θέλει. Και να διαγράφει όποιον δεν θέλει, και να διαγράφει όσους βουλευτές του θέλει – ή μπορεί. Αλλά αμέσως μετά τη διαγραφή του Πέτρου Τατούλη, ο γραμματέας της Ν.Δ., ο κ. Λευτέρης Ζαγορίτης, κάλεσε τον κ. Τατούλη να παραδώσει την έδρα στο κόμμα, παραιτούμενος του βουλευτικού αξιώματος. Κι αυτό το αίτημα, αυτή η πίεση κι αυτή η αξίωση είναι πέρα από τα όρια του πολιτεύματος, πέρα από το πνεύμα του κοινοβουλευτικού συστήματος.

Έδρα σημαίνει καρέκλα. Και υπάρχει προφανώς μια ετυμολογική παρεξήγηση. Πρόκειται για ακραία εκδήλωση του ήδη παθολογικού πρωθυπουργοκεντρισμού που έχει μετατρέψει την ελληνική προεδρευομένη δημοκρατία σε οιονεί προεδρική, δηλαδή πρωθυπουργική.

Ο κ. Ζαγορίτης δείχνει με τη δήλωσή του αυτή να αντιμετωπίζει τις βουλευτικές έδρες ως καθίσματα μιας πρωθυπουργικής τραπεζαρίας. Όπου ο πρόεδρος της κυβέρνησης, επί τη βάσει της θεωρίας ότι αυτόν ψηφίζουν οι Έλληνες στις εκλογές, ότι η χώρα ζει στο 1828 και διαλέγει κυβερνήτη και όχι κυβέρνηση, ότι όλα κρίνονται στην εμπιστοσύνη προς ένα και μόνο πρόσωπο, μπορεί ως εκ τούτου να μπαίνει στην τραπεζαρία του, την κοινοβουλευτική ομάδα και να κάνει ό,τι θέλει με τις καρέκλες και με τους επ’αυτών καθημένους. Να βάζει ή να βγάζει, να αλλάζει ταπετσαρίες, να πετάει από το παράθυρο όποιον δεν του είναι αρεστός ή του χαλάει τη συγκέντρωση και να έχει την απαίτηση να του αδειάζουν οικειοθελώς τη γωνιά μόλις τους το ζητήσει, άνευ ετέρου, αφήνοντας πίσω του την καρέκλα, δηλαδή την έδρα, αδειανή για να κάτσει άλλος που περιμένει στην είσοδο την εύνοια της τύχης και του ηγέτη για να πάρει κι αυτός μέρος στο πάρτυ της εξουσίας.

Το Σύνταγμα, που δεν συντάχθηκε με τη λογική του σαβουάρ βιβρ, δεν υποχρεώνει τον βουλευτή να παραιτηθεί, ούτε εάν ο ίδιος αποφασίσει να αποχωρήσει από το κόμμα, με τη σημαία του οποίου εξελέγη. Και δεν το επιβάλλει για να διατηρήσει ο βουλευτής την ανεξαρτησία της γνώμης, που είναι όχι δικαίωμα αλλά η υποχρέωση που αναλαμβάνει απέναντι στους εντολείς του.

Έστω, όμως, ότι στην περίπτωση της αποχώρησης, μια πολιτική πίεση είναι εύλογη και κατανοητή. Από αυτό το σημείο, έως την απαίτηση να διαγράφεται ένας βουλευτής και να παραδίδει την έδρα του, σαν να ήταν δανεική από το κόμμα, υπάρχει ένα χάος αντιλήψεων, αδιανόητο ιδιαίτερα για κόμμα φιλελεύθερων αντιλήψεων.

Κι αν αυτά συμβαίνουν σήμερα, με τους βουλευτές εκλεγμένους με σταυρό, ας σκεφθεί απλώς κάποιος ποια αντίληψη και ποια εκτίμηση θα έχουν οι αρχηγοί για τους βουλευτές τους αν οι εκλογές γίνουν πριν περάσει το 18μηνο, αν δηλαδή γίνουν με λίστα…

Στο όριο

Τρίτη 11 Νοεμβρίου – και με το Βατοπέδι η κυβέρνηση βρέθηκε σε ένα πολιτικό όριο. Με τις τελευταίες μετρήσεις είναι φανερό ότι μόλις αντέχει σε ένα δημοσκοπικό όριο. Τώρα, με τη διαγραφή Τατούλη και την πλειοψηφία των 151 κινείται στο κοινοβουλευτικό όριο. Απομένει μόνον το εκλογικό όριο…

Η κυβέρνηση υποστηρίζει –και όχι άδικα- ότι θα κριθεί από τον απολογισμό της. Από τη δυνατότητά της, κυρίως, να διαχειριστεί την οικονομική κρίση που έχουμε δει μόνο τη σκιά της και έχουμε τρομάξει τόσο – και τώρα έρχεται και το σώμα της. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Ότι η διαχείριση μιας τέτοιας κρίσης απαιτεί απαντήσεις σε σκληρά διλήμματα, αποφάσεις με βάρος και κόστος. Και η κυβέρνηση αυτή πια θα πρέπει να παίρνει τέτοιες αποφάσεις λαμβάνοντας υπόψη όχι τη γενική πολιτική συμφωνία ή αντίθεση μιας εσωτερικής τάσης, αλλά τις πιθανές αντιρρήσεις ενός εκάστου των βουλευτών της ή τις πιθανές αντιρρήσεις ενός εκάστου των ισχυρών που (ενδεχομένως) θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά κάποιον από τους βουλευτές της.

Επιπλέον, η υπόθεση Τατούλη έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από ενδείξεις για απώλεια του πολιτικού αισθητηρίου, που ήταν επί χρόνια το ισχυρό πλεονέκτημα του κ. Καραμανλή. Πέρα από το προφανές –και τόσο καίριο- παράδειγμα της συνέντευξης της Θεσσαλονίκης, στα μέσα του καλοκαιριού ο κ. Τατούλης είχε δώσει μια συνέντευξη όπου περίπου παρομοίαζε τον κ. Καραμανλή με «κοτζάμπαση» για να προσθέσει ότι πέρασε ο καιρός που οι χωρικοί μαζεύονταν όταν ο αφέντης έπαιζε νευρικά τα δάχτυλα στο τραπέζι. Ήταν μια πρεμιέρα. Τότε στο Μέγαρο Μαξίμου έκαναν την εκτίμηση ότι θα μπορούσαν να αντέξουν τη σειρά των επιθέσεων που ήταν φανερό πως ερχόταν, ότι ο κ. Τατούλης θα φθειρόταν από αυτές, ότι οι ψηφοφόροι του θα του έστρεφαν τα νώτα, ότι δεν θα τολμούσε ποτέ να χτυπήσει τον ίδιο τον αρχηγό. Όλες οι εκτιμήσεις, μία προς μία, αποδείχτηκαν λανθασμένες.

Η κυβέρνηση θα κληθεί, λοιπόν, να κάνει με 151, με βαριές δημοσκοπήσεις στην πλάτη της, με ένα μεγάλο σκάνδαλο υπό διερεύνηση να την κατατρύχει, με κεντρικά στελέχη της πολιτικά αδρανοποιημένα… Να κάνει τώρα ό,τι δεν έκανε με 152, με νωπή λαϊκή εντολή, σε απείρως ευνοϊκότερο διεθνές περιβάλλον, με τον αντίπαλό της σε ημιδιάλυση και με όλα τα στελέχη ετοιμοπόλεμα στο πλευρό του κ. Καραμανλή.

Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι μια κυβέρνηση των 152 έχει μικρότερη λαϊκή νομιμοποίηση από μια κυβέρνηση των 151. Αλλά στο σκληρό κόσμο της πολιτικής όλοι κρίνουν με βάση τις πιθανότητες. Και στο παιχνίδι των πιθανοτήτων τα περιθώρια αρχίζουν να στενεύουν απελπιστικά.

Το τέλος της εμπιστοσύνης

Δευτέρα 10 Νοεμβρίου – και στην πολιτική είναι όπως στις τράπεζες. Το βασικό θέμα είναι η πίστη. Η αξιοπιστία.

Αυτό που κρατά όρθια μια τράπεζα δεν είναι ότι έχει άμεσα διαθέσιμα όλα τα χρήματα που της έχουν εμπιστευθεί οι καταθέτες της. Τέτοια τράπεζα δεν υπάρχει, προφανώς. Η λειτουργία τους στηρίζεται στην εμπιστοσύνη των καταθετών. Ότι δηλαδή ξέρουν πως εάν χρειαστούν τα δικά τους χρήματα, θα τα έχουν ό,τι ώρα θελήσουν. Και γι’αυτό δεν πάνε όλοι μαζί να κάνουν ανάληψη. Και γι’αυτό όσοι πάνε, βρίσκουν χρήματα.

Έτσι συμβαίνει και με τα κόμματα. Κανείς δεν πιστεύει πως ένας αρχηγός ή μια κυβέρνηση θα του ικανοποιήσει όλα τα αιτήματα μαζεμένα ή ότι θα λύσει όλα τα προβλήματα της χώρας. Δίνει όμως την εμπιστοσύνη και την ψήφο του με την πεποίθηση ότι στα μείζονα για όλους ή σε κάποια που τον αφορούν άμεσα, θα βρει ανταπόκριση. Ότι το τελικό ισοζύγιο θα είναι θετικό. Όταν φοβηθούν, τρέχουν όλοι μαζί στο γκισέ – και εκεί αρχίζει ο πανικός. Που δεν έχει λογική – αλλά αυτό πια δεν έχει σημασία, γιατί δημιουργεί τη δική του δυναμική. Είναι αυτό ακριβώς που συνέβη στον κ. Καραμανλή στη Θεσσαλονίκη. Για πρώτη φορά, οι πολίτες που τον εμπιστεύονταν επί πολλά χρόνια προσωπικά με τη σιγουριά που έχει κανείς για τραπεζικούς κολοσσούς, χωρίς αμφισβήτηση και χωρίς επιφύλαξη, είδαν μπροστά τους το ενδεχόμενο να έχουν κάνει λάθος.

Θυμηθείτε την περίπτωση της Northern Rock. Οι τράπεζες δεν κινδυνεύουν την πρώτη εβδομάδα. Όλες έχουν αρκετά χρήματα για να καλύψουν τις αναλήψεις της πρώτης φάσης. Η τύχη τους κρίνεται το πρώτο Σαββατοκύριακο μετά το ξέσπασμα της κρίσης. Αν καταφέρουν όχι να δώσουν αρκετά, αλλά να πείσουν αρκετά, ώστε να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη, σώθηκαν. Αλλιώς είναι καταδικασμένες.

Η Νέα Δημοκρατία και, πρωτίστως, ο κ. Καραμανλής είχαν απόθεμα ένα μεγάλο πολιτικό κεφάλαιο. Το Βατοπέδι ήταν η πρώτη εβδομάδα της κρίσης και το κεφάλαιο (διαβάστε όποια δημοσκόπηση θέλετε) εξανεμίστηκε. Η οικονομική κρίση και η υπόθεση των τραπεζών είναι η δεύτερη δύσκολη εβδομάδα που κρίνει τα πάντα. Τρίτη δεν υπάρχει.

ΔΕΚΟ: Η ανταρσία των μάνατζερ

Παρασκευή 7 Νοεμβρίου – και μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας top manager. Όχι αστεία, ούτε ειρωνικά. Πραγματικός top manager σε παγκόσμια κλίμακα. Ο πρώτος επικεφαλής ενός γιγαντιαίου κλάδου πολυεθνικής, μιας από τις δέκα πρώτες στον κόσμο, ηγέτιδα του κλάδου της. Επίσης, καθηγητής στη διοίκηση επιχειρήσεων, επιτυχημένος επιστημονικά και επιχειρηματικά. Και μετά, για τον Τάκη Αθανασόπουλο, ήρθε η ΔΕΗ…

Ποια είναι η θεμιτή απαίτηση που έχει ένας μάνατζερ, τον οποίο η ελληνική κυβέρνηση δεν απέσπασε από την αγορά, αλλά ανέσυρε από την συνταξιοδοτημένη εφεδρεία; Η θεμιτή απαίτηση είναι να κριθεί με όρους μάνατζμεντ και όχι με πολιτικούς όρους.

Πρώτα: τι παρέλαβε. Παρέλαβε αυτό που λίγα χρόνια νωρίτερα ήταν η καλύτερη επιχείρηση του δημόσιου τομέα, μετά από μια φάση εκτεταμένης εξυγίανσης και αποστασιοποίησης (όχι κατάργησης αλλά σημαντικής βελτίωσης) από την εξάρτηση από τον κρατικό βρόγχο. Είχε και διαρθρωτικές αδυναμίες και πλεονάζον προσωπικό και, κυρίως, είχαν μεσολαβήσει τα τρία χρόνια των διοικήσεων Παλαιοκρασσά-Μανιατόπουλου, που έτη φωτός τα χώριζαν από τις προκάτοχες διοικήσεις Παπούλια και Νέζη. Αλλά ήταν μια διαχειρίσιμη εταιρεία. Ήταν επίσης μια κρίσιμη εταιρεία και γι’αυτό είχε ισχυρότατη πολιτική στήριξη η επιλογή του κ. Αθανασόπουλου.

Ο απολογισμός του: σύμμαχοι μηδέν, εχθροί οι πάντες. Η μετοχή του πολύ πιο κάτω από το σημείο όπου την παρέλαβε, ακόμη κι αν συνυπολογίσει κανείς την πτώση των αγορών. Οι προοπτικές της επιχείρησής του χειρότερες, μέσα στη διαρκή διελκυστίνδα μιας πολιτικής χωρίς στίγμα για την ενέργεια στην Ελλάδα (για την οποία οφείλει κανείς να αναγνωρίσει ότι ο κ. Αθανασόπουλος δεν έχει την παραμικρή ευθύνη, πλην του ότι την αναδέχτηκε μαζί με τη θέση του και τη διαπίστωσε και τίποτα δεν είπε ή δεν έκανε στο μεταξύ). Τα τιμολόγια πιο ψηλά από εκεί όπου τα παρέλαβε και σε αποπληθωρισμένες τιμές. Οι οικολογικές του επιδόσεις τίποτα το αξιοσημείωτο. Οι στρατηγικές του συμφωνίες, τίποτα το εντυπωσιακό. Ο ρόλος της ΔΕΗ στο εξωτερικό χωρίς μια σημαντική κίνηση. Μια άγρια σύγκρουση με τους συνδικαλιστές, που επέδειξαν αξιοθρήνητη συμπεριφορά. Το χειρότερο είναι ότι σήμερα, ο κ. Αθανασόπουλος, με την έλλειψη συναίσθησης για το τι ακριβώς διοικεί και ποιος είναι ο κοινωνικός του ρόλος, δικαιώνει αυτό το είδος συνδικαλισμού που υπέστη και εκθέτει όσους τον υποτήριξαν.

Ο κ. Αθανασόπουλος δεν είναι πολιτικό πρόβλημα. Η κατανόηση του ρόλου της επιχείρησης στην κοινωνία δεν είναι άσκηση πολιτικής. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι του μάνατζμεντ και γι’αυτό η παρουσία του έχει υπονομευθεί με όρους διοικητικής ικανότητας. Και σε τελική ανάλυση, η ΔΕΗ με το αίτημα για νέες αυξήσεις την ώρα της δεινής κρίσης για τους πελάτες της κάνει αυτό ακριβώς που δεν θέλαμε και γι’αυτό επιλέξαμε να διοικείται από μάνατζερ κι όχι από αποτυχόντες πολιτευτές όπως στο παρελθόν: για να μην εκμεταλλεύεται την μονοπωλιακή της θέση και να λειτουργεί με όρους αγοράς.

Τι κάνει λοιπόν ο προμηθευτής όταν οι πελάτες του ζορίζονται; Τους στραγγίζει επειδή δεν μπορούν να ξεφύγουν ή τους βοηθάει ακόμη και με κόστος, θα έλεγα ακόμη και με ζημία; Τι θα έκανε μια αυτοκινητοβιομηχανία, ας πούμε η Τογιότα, αν ένα μοντέλο κόστιζε ακριβά στην παραγωγή αλλά ταυτόχρονα δεν πουλούσε, λόγω κρίσης; Θα το ακρίβαινε ή θα κατέβαζε την τιμή;

Αλλά το πρόβλημα με το αυτοκίνητο είναι πως έχει σπασμένα φρένα. Και η κυβέρνηση ζει σήμερα την εξέγερση των ισχυρών της μάνατζερ: από τον Τάκη Αθανασόπουλο μέχρι τον Τάκη Αράπογλου, το θέμα είναι το ίδιο και είναι αποκλειστικά πολιτικό.

Τι φοβάται η Μόσχα;

Πέμπτη 6 Νοεμβρίου – πέρα από τον καταιγισμό των κοινοτοπιών –ότι δηλαδή οι μεγάλες δυνάμεις έχουν τα συμφέροντά τους, ότι τις κυβερνούν συστήματα και όχι άνθρωποι, ότι υπάρχει συνέχεια στην πολιτική τους, ότι το γεγονός πως είναι μαύρος δεν σημαίνει ανατροπή των παγκόσμιων ούτε των αμερικανικών ισορροπιών…

…πέρα από αυτά τα γνωστά και τετριμμένα, που τα έχουμε εμπεδώσει αλλά τα ακούσαμε για άλλη μια φορά ως εμβριθείς αναλύσεις…

…τίποτα δεν δείχνει πιο ανάγλυφα το ριζοσπαστικό χαρακτήρα της εκλογής του Μπαράκ Ομπάμα στην προεδρία από την αντίδραση της Μόσχας. Αυτή τη μέρα διάλεξε ο κ. Μεντβέντεφ, στο ετήσιο διάγγελμά του προς το ρωσικό λαό (κόπια της αντίστοιχης αμερικανικής συνήθειας), για να ανακοινώσει πυραύλους στο Καλίνινγκραντ και ψυχροπολεμικές αιχμές για την Αμερική.

Πρώτη εκδοχή: Η Μόσχα βρίσκεται σε λάθος φάση. Το «σύστημα Πούτιν» αισθάνεται απέναντί του ακόμη τη διοίκηση Μπους και δεν έχει προλάβει να αφομοιώσει αυτό που συνέβη στις αμερικανικές κάλπες, με τη χωρίς προηγούμενο προσέλευση των ψηφοφόρων. Μιλάει σε μια κυβέρνηση που αποχωρεί, για μια πολιτική σε αποδρομή, την ώρα που όλοι οι άλλοι ενδιαφέρονται κυρίως για το ποια θα είναι η πολιτική εκείνων που έρχονται στο Λευκό Οίκο, το Πεντάγωνο και το Στέητ Ντηπάρτμεντ. Εκδοχή μάλλον απίθανη, και υποτιμητική για τις αναλυτικές ικανότητες της ρωσικής κυβέρνησης, που μας έχει πείσει τα τελευταία χρόνια –για παράδειγμα με την πολιτική της με το φυσικό αέριο- ότι έχει εξαιρετική εικόνα του κόσμου, των ισχυρών και των αδύνατων σημείων και της παγκόσμιας δυναμικής.

Εκδοχή δεύτερη, πιο πειστική και πιο ενδιαφέρουσα. Η Μόσχα αισθάνεται τον Ομπάμα ως απειλή. Θέλει να του ασκήσει πίεση με το «καλημέρα» γιατί φοβάται την απήχηση του «φαινομένου Ομπάμα». Δεν έχει άδικο. Το συμβολικό βάρος της εκλογής του δεν έχει προηγούμενο – ίσως ούτε στην περίφημη επίσκεψη Κένεντυ στο Βερολίνο. Ο Ομπάμα μπορεί (δεν ξέρουμε εάν θα το πετύχει, αλλά φαίνεται να μπορεί) να κάνει κάτι που κανείς άλλος Αμερικανός πρόεδρος δεν θα είχε τη δυνατότητα να επιχειρήσει: να σπάσει, δηλαδή, το στερεότυπο της αμερικανικής υπερδύναμης στον υπόλοιπο κόσμο. Να γίνει όχι το πρότυπο του «πλανητάρχη», αλλά της πολυσυζητημένης «άλλης Αμερικής». Η ανατροπή αυτή πηγαίνει βαθιά στις ρίζες του αντιαμερικανισμού, σε πολλές χώρες – μη εξαιρουμένης και της Ελλάδας. Όταν ο Κλίντον ζήτησε συγγνώμη για τη χούντα –το προπατορικό αμάρτημα των Αμερικανών στη χώρα μας- η κίνησή του αποτυπώθηκε στις αναλύσεις, αλλά όχι στα αισθήματα. Τέτοιες κινήσεις από τον Ομπάμα, επειδή ακριβώς είναι αυτός που είναι, ο απόβλητος στο ύπατο αξίωμα, ο περιθωριακός στο Οβάλ Γραφείο, θα φτάνουν όχι μόνο στη λογική των ελίτ και των κέντρων αποφάσεων, αλλά στο βάθος του ψυχισμού της λαϊκής πλειοψηφίας.

Πρόκειται για μια μοναδική δυναμική, για μια αλλαγή με τεράστιο πολιτικό βάρος και βάθος. Και δεν είναι τυχαίο ότι τη διέκριναν, ως απειλή, πρώτα από όλα στη Μόσχα και θέλησαν να τη βάλουν από νωρίς στη δοκιμασία της διάψευσης.

Αλλαγή

Τετάρτη 5 Νοεμβρίου - μια μέρα για τα βιβλία της Ιστορίας του μέλλοντος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα που τα τελευταία 8 χρόνια έχει κάνει περισσότερους εχθρούς από όσους μπορεί να αντέξει ακόμη και μια υπερδύναμη. Χρειαζόταν αλλαγή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα που έχει ανοιχτά δύο ταυτόχρονα πολεμικά μέτωπα στην άλλη άκρη του κόσμου, να την ματώνουν καθημερινά χωρίς ορατή διέξοδο, χωρίς προοπτική νίκης. Χρειαζόταν αλλαγή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα που με την εξωτερική πίεση των πολέμων και την εσωτερική πίεση των εσωτερικών ανισοτήτων να έχουν εκτοξευθεί σε πρωτοφανή και αδιανόητα επίπεδα βλέπει την οικονομία της –αυτήν που την έκανε το ισχυρότερο κράτος στον πλανήτη- να παραπαίει. Χρειαζόταν αλλαγή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα όπου 45 εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν αυτό που εμείς, στη μικρή Ελλάδα, θεωρούμε αυτονόητο. Δεν έχουν στοιχειώδη ιατρική περίθαλψη. Χρειαζόταν αλλαγή.

Και αυτό που συνέβη πριν από δύο ώρες είναι ΑΛΛΑΓΗ, με κάθε γράμμα κεφαλαίο.
Έχουν περάσει μόνο 53 χρόνια από τότε που μια νεαρή μαύρη, η Ρόζα Παρκς αρνήθηκε σε ένα λεωφορείο της Αλαμπάμας να σηκωθεί και να δώσει τη θέση της σε έναν άλλο επιβάτη, για μόνο το λόγο ότι ήταν λευκός. Ο Ομπάμα στην προεδρία είναι αλλαγή.
Έχουν περάσει μόνο 40 χρόνια από τότε που δολοφονήθηκε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ο Ομπάμα στην προεδρία είναι αλλαγή.
Έχουν περάσει 47 χρόνια από τότε που για τελευταία φορά οι Αμερικανοί ψήφισαν για πρόεδρο έναν Δημοκρατικό από το Βορρά – τότε ήταν ο Τζον Κένεντυ. Ο Ομπάμα στην προεδρία είναι αλλαγή.

Είκοσι εκατομμύρια Αμερικανοί περισσότεροι από ό,τι στις προηγούμενες εκλογές πήγαν στις κάλπες. Άνθρωποι που δεν είχαν ξαναψηφίσει γιατί δεν πίστευαν ότι στη μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου υπήρχε χώρος γι’αυτούς, ότι είχε νόημα να πάνε και να ψηφίσουν. Αυτή τη φορά είναι παρόντες και κρίνουν το αποτέλεσμα. Αυτή είναι αλλαγή.

Και, ύστερα από οχτώ χρόνια ακραίας επιθετικότητας, φοβικής εξαλλοσύνης, σταυροφορικής θρησκοληψίας και πολεμικής έξαρσης, ύστερα από οχτώ χρόνια που αναλώθηκαν στην προσπάθεια εγκαθίδρυσης ενός μονοπολικού κόσμου που υπήρχε μόνο στη φαντασία των ιδεοληπτικών που είχαν καταλάβει την εξουσία και σφράγισαν τα χρόνια του μικρού Μπους, ο Μπαράκ Ομπάμα στην προεδρία είναι η μεγάλη αλλαγή που, όπως έλεγε το προεκλογικό του σύνθημα, χρειαζόταν η Αμερική. Είναι η μεγάλη αλλαγή που χρειαζόταν ο κόσμος.