Τρίτη 20 Μαρτίου – και εντάξει, νομίζω ότι γενικώς με τα ομόλογα, τα ομολογημένα και τα ανομολόγητα όλοι έχουμε σχηματίσει μια εντύπωση για το τι ακριβώς έχει συμβεί. Μπορεί αυτά τα θέματα να έχουν ένα τεχνικό χαρακτήρα, να μην αντιλαμβάνονται όλοι τι είναι το δομημένο ομόλογο, το spread και η δευτερογενής αγορά τίτλων, είναι όμως πολύ εύκολο να καταλήξει στα συμπεράσματά του για το μη τεχνικό σκέλος του θέματος: στα ομόλογα τα λεφτά δεν εξαφανίζονται, κάπου καταλήγουν. Το ερώτημα είναι απλό λοιπόν – σε ποιους κατέληξαν, και τα υπόλοιπα τότε θα είναι καθαρά σαν κρύσταλλο ή σαν διαμάντι ή σαν τη διαφάνεια.
Αλλά σε αυτή την ιστορία της Ακροπόλεως, όχι του μνημείου, αλλά της χρηματιστηριακής, που πάντως θα μπορούσε να συμβολίζει εξίσου καλά την κατάστασή μας…
… σε αυτή την ιστορία μου έκανε μεγάλη εντύπωση μια απλή συναλλαγή. Μια ανάληψη. Εμφανίστηκε, αν το έχω καταλάβει επακριβώς, ένας τύπος (αντιπρόεδρος της χρηματιστηριακής, αλλά αυτό δεν έχει καμμία σημασία), ένα πρωί στη γωνία Αμερικής και Πανεπιστημίου, νομίζω, και μπήκε σε ένα τραπεζικό υποκατάστημα. Είχε μαζί του μια επιταγή. Συνηθισμένο. Η επιταγή ήταν για 1.100.000 ευρώ και κάτι. Λιγότερο συνηθισμένο, αλλά δική του ήταν. Και ζήτησε να την εξαργυρώσει. Σε μετρητά. Αυτό νομίζω δεν είναι καθόλου συνηθισμένο. Αλλά ας πούμε, για μια φορά εντάξει.
Την επομένη, ο ίδιος αυτός κύριος, εμφανίστηκε στο ίδιο ακριβώς υποκατάστημα και είχε πάλι μια επιταγή. Ετούτη τη φορά ήταν για ενάμισυ εκατομμύριο ευρώ. Ζήτησε μετρητά. Και του τα έδωσαν. Και εκεί έληξε το ζήτημα. Ούτε γάτα, ούτε ζημιά.
Συγγνώμη, αλλά κάτι δεν πηγαίνει καλά. Εάν αυτός ο κύριος φορούσε, λέω για παράδειγμα, κελεμπία (αντί να έχει φορέσει σε εμάς φέσι) πάλι θα του τα έδιναν μια χαρά; Για ποιού είδους συναλλαγή χρειάζεται ποιος 800 εκατομμύρια παλιές δραχμές σε μετρητά. Τι θα τα έκανε που δεν μπορούσε να γίνει με διατραπεζική συναλλαγή; Γιατί αναλάμβανε τον κίνδυνο να του κλέψουν ένα χαρτοφύλακα με αυτό το ιλιγγιώδες ποσό τα πρώτα τυχόντα κλεφτρόνια; Τι τον πίεζε για μετρητό;
Στην συνήθη πρακτική, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, πολλά μετρητά σημαίνει μαύρα λεφτά, ύποπτες συναλλαγές και βαθιά παρανομία. Για το λόγο αυτό οι διωκτικές αρχές όλου του κόσμου καταγράφουν και παρακολουθούν και ενδιαφέρονται για τις μεγάλες συναλλαγές σε μετρητά. Γι’αυτό στη Σκανδιναβία, ας πούμε, υπάρχει ειδικός έλεγχος για κάθε ανάληψη μετρητών πάνω από 999 ευρώ. Εδώ ήρθε ένας τύπος κουστουμάτος, πήρε ένα δις ζεστό χρήμα και κανείς δεν είπε σε κανέναν τίποτα; Έχουμε τρελαθεί εντελώς; Εντάξει ξέρουμε ότι αυτοί δεν ήταν τρομοκράτες, αλλά δεν είναι φανερό πως το σύστημα είναι διάτρητο; Ή μήπως δεν συμβαίνει αυτό – ή μήπως ο τύπος είχε πρόσωπο στην κοινωνία ή είχε ζητήσει μια ψιλοεξυπηρέτηση και του την έκαναν; Δεν υπάρχει κάποια εγκύκλιος της Τραπέζης της Ελλάδος για τις συναλλαγές σε μετρητά; Τι απαιτεί και τι συνέβη; Ποια είναι η ευθύνη της Τράπεζας που έκανε τη συναλλαγή; Θα την καλέσουν να δώσει εξηγήσεις ή θα διαταχθεί "έρευνα σε βάθος" και θα δοθεί η γνωστή εντολή "να φτάσει το μαχαίρι στο κόκκαλο"...
Tuesday, March 20, 2007
Ποιός θα μας φυλάξει από τους φύλακες
Δευτέρα 19 Μαρτίου – και σήμερα έχω έκτακτο φιλοξενούμενο, γκεστ σταρ, ας το πω έτσι, το Γιώργο Αλογοσκούφη.
Πρώτον: αργά χτες το βράδυ τον κατήγγειλαν οι δικαστικοί. Τηβεννοφόροι και επιδοματούχοι τον περίμεναν στη γωνία γιατί σε αυτό τον πόλεμο που έχει ξεσπάσει για ηθικές αξίες, όπως τα αναδρομικά και οι αυξήσεις, ο καθένας χρησιμοποιεί τα όπλα του, τα θεμιτά και κυρίως τα αθέμιτα, που είναι και πιο αποτελεσματικά. Οι δικαστικοί έχουν τις αποφάσεις. Βάζουν χέρι στο ταμείο του και ο Αλογοσκούφης δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Αφρίζει, κοκκινίζει αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτα αφενός γιατί είμαστε κράτος δικαίου (πράγμα που βολεύει τους δικαστές που το απονέμουν απλόχερα για πάρτη τους) και δεύτερον γιατί τους δικαστές τους είχε χρόνια στα ώπα-ώπα το σύστημα καταγγελίας του κακού κράτους. Σε λίγο ο Αλογοσκούφης θα βλέπει δικαστή και θα εκνευρίζεται περισσότερο και από ό,τι με την ειλικρινή μορφή του κ. Κοντοπυράκη – θυμίζω ότι πρόκειται για το γραμματέα της Στατιστικής Υπηρεσίας που χάρισε στον προϊστάμενό του υπουργό τον εφιάλτη του Ρώυτερ (εντάσσοντας στο ΑΕΠ την πλας Πιγκάλ στην πιο μπανάλ ελληνική εκδοχή της) και τον εφιάλτη του CNN με το νόμπελ γκάφας του 2006. Λοιπόν: συνοψίζοντας. Πόσα ζητούν οι δικαστές από τον Αλογοσκούφη, δηλαδή από όλους μας; Όχι πολλά, κάπου ενάμισυ δισεκατομμύριο ευρώ. Για να πάρετε μια ιδέα των πραγμάτων. Τα έσοδα της χώρας από τον περίφημο αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης θα είναι περί τα 35-50 εκ. ευρώ το χρόνο. Δηλαδή ό,τι πάρουμε τα πρώτα 30-42 χρόνια λειτουργίας του θα πάνε στα αναδρομικά των δικαστών. Μετά βλέπουμε – κάτι μπορεί να τσιμπήσουν και τα υπόλοιπα 10 εκατομμύρια Ελλήνων, εκτός αν μεσολαβήσει καμμία άλλη προσφυγή.
Είπα πως σήμερα είναι ημέρα Αλογοσκούφη. Καθότι του ανατέθηκε να συμμαζέψει κάπως τα ερείπια που έχει αφήσει η υπόθεση των ασφαλιστικών ταμείων, δηλαδή η υπόθεση Τσιτουρίδης αριθμός 3, αν δεν έχω χάσει το μέτρημα. Συγκαλεί ως εκ τούτου σύσκεψη αύριο για την –αυτή τη διατύπωση άκουσα- τη θωράκιση των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων.
Θωράκιση από ποιους; Ελα ντε…
Πρώτον: αργά χτες το βράδυ τον κατήγγειλαν οι δικαστικοί. Τηβεννοφόροι και επιδοματούχοι τον περίμεναν στη γωνία γιατί σε αυτό τον πόλεμο που έχει ξεσπάσει για ηθικές αξίες, όπως τα αναδρομικά και οι αυξήσεις, ο καθένας χρησιμοποιεί τα όπλα του, τα θεμιτά και κυρίως τα αθέμιτα, που είναι και πιο αποτελεσματικά. Οι δικαστικοί έχουν τις αποφάσεις. Βάζουν χέρι στο ταμείο του και ο Αλογοσκούφης δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Αφρίζει, κοκκινίζει αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτα αφενός γιατί είμαστε κράτος δικαίου (πράγμα που βολεύει τους δικαστές που το απονέμουν απλόχερα για πάρτη τους) και δεύτερον γιατί τους δικαστές τους είχε χρόνια στα ώπα-ώπα το σύστημα καταγγελίας του κακού κράτους. Σε λίγο ο Αλογοσκούφης θα βλέπει δικαστή και θα εκνευρίζεται περισσότερο και από ό,τι με την ειλικρινή μορφή του κ. Κοντοπυράκη – θυμίζω ότι πρόκειται για το γραμματέα της Στατιστικής Υπηρεσίας που χάρισε στον προϊστάμενό του υπουργό τον εφιάλτη του Ρώυτερ (εντάσσοντας στο ΑΕΠ την πλας Πιγκάλ στην πιο μπανάλ ελληνική εκδοχή της) και τον εφιάλτη του CNN με το νόμπελ γκάφας του 2006. Λοιπόν: συνοψίζοντας. Πόσα ζητούν οι δικαστές από τον Αλογοσκούφη, δηλαδή από όλους μας; Όχι πολλά, κάπου ενάμισυ δισεκατομμύριο ευρώ. Για να πάρετε μια ιδέα των πραγμάτων. Τα έσοδα της χώρας από τον περίφημο αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης θα είναι περί τα 35-50 εκ. ευρώ το χρόνο. Δηλαδή ό,τι πάρουμε τα πρώτα 30-42 χρόνια λειτουργίας του θα πάνε στα αναδρομικά των δικαστών. Μετά βλέπουμε – κάτι μπορεί να τσιμπήσουν και τα υπόλοιπα 10 εκατομμύρια Ελλήνων, εκτός αν μεσολαβήσει καμμία άλλη προσφυγή.
Είπα πως σήμερα είναι ημέρα Αλογοσκούφη. Καθότι του ανατέθηκε να συμμαζέψει κάπως τα ερείπια που έχει αφήσει η υπόθεση των ασφαλιστικών ταμείων, δηλαδή η υπόθεση Τσιτουρίδης αριθμός 3, αν δεν έχω χάσει το μέτρημα. Συγκαλεί ως εκ τούτου σύσκεψη αύριο για την –αυτή τη διατύπωση άκουσα- τη θωράκιση των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων.
Θωράκιση από ποιους; Ελα ντε…
Friday, March 16, 2007
Και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς επεισόδια;
Παρασκευή 16 Μαρτίου – και βρέθηκε η λύση. Πώς δεν το είχαμε σκεφτεί; Ήταν απλό. Είναι άλλωστε η εθνική μας πατέντα: πολλή κουβέντα, λίγη δουλειά.
Λοιπόν: χτες δεν έγιναν επεισόδια στην πορεία. Αν θυμάμαι καλά είναι η δεύτερη φορά που δεν γίνονται επεισόδια σε πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο. Κατά σατανική σύμπτωση πρόκειται για ακριβή επανάληψη της φάσης – και τότε είχαν προαναγγελθεί εκτεταμένα έκτροπα, είχε επικρατήσει γενικευμένο κλίμα φοβίας, είχαν «σφίξει τα γάλατα» -κατά πως λένε…- και ήταν όλοι Παναγίτσες… Οι κουκουλοφόροι αποφάσισαν ότι ήρθε η ώρα να βγάλουν τις κουκούλες και να κάνουν λίγη ηλιοθεραπεία γιατί πλησιάζει καλοκαίρι και δεν είναι να εμφανίζεσαι γαλακτερός με τα σκουλαρίκια στην Ίο ή τον Αρμενιστή. Οι φοιτητές αποφάσισαν ότι ήρθε η ώρα να περιφρουρήσουν ως άλλοι κέρβεροι την πορεία τους και δεν παρεισέφρυσε κανείς, αφήνοντάς μας με την απορία εάν τις προηγούμενες φορές τους άφηναν ή αν απλώς χτες δεν προσπάθησαν να τους ανακατέψουν. Και οι αστυνομικοί έδωσαν ένα ισχυρό δείγμα εθνικού φρονήματος και απέκρουσαν, όπως έλεγαν παλιά στις παρελάσεις, και την ιδέα ακόμη οιουδήποτε ήθελε επιβουλευθεί την πατρίδα τους ή την ασπίδα τους.
Πώς έγινε το θαύμα; Μα από την πολλή συζήτηση. Είχε γίνει τόση κουβέντα στα τηλεοπτικά παράθυρα ώστε κανείς δεν μπορούσε να αντέξει την επιβεβαίωση των προβλέψεων – αφήστε που είναι αμφίβολο αν και οι θεατές μπορούσαν να αντέξουν άλλη μια εβδομάδα τηλεμεθεόρτια. Πες, πες, πες, το θέμα έγινε ρεντίκολο και το ραντεβού στον Άγνωστο Στρατιώτη αναβλήθηκε για ευθετότερο χρόνο. Για την άλλη Πέμπτη δεν εγγυώμαι. Αλλά με δεδομένο ό,τι δεν συνέβη χτες, μπορεί κάποιος να πείσει τους πολίτες ότι δεν ταλαιπωρούμεθα τσάμπα και βερεσέ ένα πλήρη χρόνο τώρα; Ότι δεν θα μπορούσαν να έχουν αποτραπεί τα επεισόδια και όλες τις προηγούμενες φορές; Ότι, τελοσπάντων, τα επεισόδια δεν είναι καλό πράγμα, αλλά μπορεί μερικές φορές να είναι βολικό για τους συμμετέχοντες, μην πω και για τους παρακολουθούντες…
Λοιπόν: χτες δεν έγιναν επεισόδια στην πορεία. Αν θυμάμαι καλά είναι η δεύτερη φορά που δεν γίνονται επεισόδια σε πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο. Κατά σατανική σύμπτωση πρόκειται για ακριβή επανάληψη της φάσης – και τότε είχαν προαναγγελθεί εκτεταμένα έκτροπα, είχε επικρατήσει γενικευμένο κλίμα φοβίας, είχαν «σφίξει τα γάλατα» -κατά πως λένε…- και ήταν όλοι Παναγίτσες… Οι κουκουλοφόροι αποφάσισαν ότι ήρθε η ώρα να βγάλουν τις κουκούλες και να κάνουν λίγη ηλιοθεραπεία γιατί πλησιάζει καλοκαίρι και δεν είναι να εμφανίζεσαι γαλακτερός με τα σκουλαρίκια στην Ίο ή τον Αρμενιστή. Οι φοιτητές αποφάσισαν ότι ήρθε η ώρα να περιφρουρήσουν ως άλλοι κέρβεροι την πορεία τους και δεν παρεισέφρυσε κανείς, αφήνοντάς μας με την απορία εάν τις προηγούμενες φορές τους άφηναν ή αν απλώς χτες δεν προσπάθησαν να τους ανακατέψουν. Και οι αστυνομικοί έδωσαν ένα ισχυρό δείγμα εθνικού φρονήματος και απέκρουσαν, όπως έλεγαν παλιά στις παρελάσεις, και την ιδέα ακόμη οιουδήποτε ήθελε επιβουλευθεί την πατρίδα τους ή την ασπίδα τους.
Πώς έγινε το θαύμα; Μα από την πολλή συζήτηση. Είχε γίνει τόση κουβέντα στα τηλεοπτικά παράθυρα ώστε κανείς δεν μπορούσε να αντέξει την επιβεβαίωση των προβλέψεων – αφήστε που είναι αμφίβολο αν και οι θεατές μπορούσαν να αντέξουν άλλη μια εβδομάδα τηλεμεθεόρτια. Πες, πες, πες, το θέμα έγινε ρεντίκολο και το ραντεβού στον Άγνωστο Στρατιώτη αναβλήθηκε για ευθετότερο χρόνο. Για την άλλη Πέμπτη δεν εγγυώμαι. Αλλά με δεδομένο ό,τι δεν συνέβη χτες, μπορεί κάποιος να πείσει τους πολίτες ότι δεν ταλαιπωρούμεθα τσάμπα και βερεσέ ένα πλήρη χρόνο τώρα; Ότι δεν θα μπορούσαν να έχουν αποτραπεί τα επεισόδια και όλες τις προηγούμενες φορές; Ότι, τελοσπάντων, τα επεισόδια δεν είναι καλό πράγμα, αλλά μπορεί μερικές φορές να είναι βολικό για τους συμμετέχοντες, μην πω και για τους παρακολουθούντες…
Thursday, March 15, 2007
Ο αγωγός, το παρελθόν και το παρόν
Πέμπτη 15 Μαρτίου – και τα μεγάλα έργα έχουν πίσω τους ανθρώπους. Πολλές φορές δεν είναι εκείνοι που φωτίζονται από τα φλας των φωτογράφων και είναι πρώτο πλάνο στις τηλεοπτικές κάμερες.
Συμβαίνει και με το στοιχειωμένο αγωγό από το Μπουργκάς, τον παλιό ελληνικό Πύργο, μέχρι την Αλεξανδρούπολη. Έχουν περάσει σχεδόν 15 χρόνια διπλωματικού πάρε-δώσε και πολιτικού ράβε-ξήλωνε και σήμερα, που υπογράφεται η συμφωνία για να αρχίσει επιτέλους η κατασκευή του, προϊόν κυρίως ενός κυνικού και ακραίου εκβιασμού από τη Ρωσία προς τη Βουλγαρία – αλλά έτσι γίνονται τα πράγματα σε αυτή τη σκληρή διεθνή ζωή…
… τώρα, λοιπόν, αξίζει κανείς –ξεχνώντας για μια μέρα τα δακρυγόνα, τους κουκουλοφόρους, τους πραίτορες του paint-ball, τους πανεπιστημιακούς της λίγης επιστήμης και του άφθονου συνδικαλισμού, ακόμη και τους χτίστες της πύλης της κολάσεως που έχει γίνει η πόρτα του πρύτανη – και να πει δυο λόγια για εκείνους που ήθελαν να χτίσουν όχι συμβολικά, αλλά κάτι που να πάει τη χώρα ένα βήμα μπροστά.
Ο ένας έχει πεθάνει και δεν θα δει την υπογραφή. Ήταν ήδη μεγάλος σε ηλικία όταν πρωταγωνίστησε στη σύλληψη και την πρώτη διαμόρφωση του σχεδίου – θα έλεγε κανείς ότι ήταν ο εμπνευστής και ο αρχιτέκτονάς του. Λεγόταν Νίκος Γρηγοριάδης και ήταν επικεφαλής των επιχειρήσεων του Ομίλου Λάτση στο χώρο των πετρελαίων. Ήταν το ταραγμένο 1993. Χρειαζόταν και μια πολιτική στήριξη, που ήρθε αργότερα – όταν ηρέμησε η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα. Του την πρόσφερε ο τότε υπουργός Εξωτερικών. Λεγόταν Κάρολος Παπούλιας και σήμερα είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Είδε σε αυτό το έργο (θυμίζω, μέσα στην έξαρση του μακεδονικού και την έξαψη των παθών, με τα νωπά συλλαλητήρια και το φρέσκο εμπάργκο), είδε μέσα στις συνθήκες της εποχής τη δυνατότητα μιας δημιουργικής διεξόδου, μιας καινούργιας βαλκανικής πολιτικής – αυτήν ακριβώς που από τότε δεν ολοκλήρωσε ποτέ η Ελλάδα, παγιδευμένη (ακόμη σήμερα) στο ασφυκτικό σαμάρι που η ίδια φόρεσε στον εαυτό της, και δεν μπόρεσε ποτέ να απαλλαγεί από την κληρονομιά του.
Ακόμη και σήμερα, ο αγωγός που όλα δείχνουν πως θα αρχίσει επιτέλους να κατασκευάζεται στη Θράκη, διατηρεί αυτό το συμβολισμό, δείχνει προς τα πού κοιτώντας έχουμε να κερδίσουμε και ποιο παρελθόν πρέπει να απαρνηθούμε ρητά και να καταδικάσουμε απερίφραστα, γιατί οι απόψεις και τα πρόσωπα είναι ακόμη εδώ και διεκδικούν ρόλο. Ο αγωγός δεν είναι μόνο μια επιχειρηματική και πολιτική συμφωνία. Είναι και το μοντέλο διεξόδου από μια ιστορική πολιτική μας εκκρεμότητα.
Συμβαίνει και με το στοιχειωμένο αγωγό από το Μπουργκάς, τον παλιό ελληνικό Πύργο, μέχρι την Αλεξανδρούπολη. Έχουν περάσει σχεδόν 15 χρόνια διπλωματικού πάρε-δώσε και πολιτικού ράβε-ξήλωνε και σήμερα, που υπογράφεται η συμφωνία για να αρχίσει επιτέλους η κατασκευή του, προϊόν κυρίως ενός κυνικού και ακραίου εκβιασμού από τη Ρωσία προς τη Βουλγαρία – αλλά έτσι γίνονται τα πράγματα σε αυτή τη σκληρή διεθνή ζωή…
… τώρα, λοιπόν, αξίζει κανείς –ξεχνώντας για μια μέρα τα δακρυγόνα, τους κουκουλοφόρους, τους πραίτορες του paint-ball, τους πανεπιστημιακούς της λίγης επιστήμης και του άφθονου συνδικαλισμού, ακόμη και τους χτίστες της πύλης της κολάσεως που έχει γίνει η πόρτα του πρύτανη – και να πει δυο λόγια για εκείνους που ήθελαν να χτίσουν όχι συμβολικά, αλλά κάτι που να πάει τη χώρα ένα βήμα μπροστά.
Ο ένας έχει πεθάνει και δεν θα δει την υπογραφή. Ήταν ήδη μεγάλος σε ηλικία όταν πρωταγωνίστησε στη σύλληψη και την πρώτη διαμόρφωση του σχεδίου – θα έλεγε κανείς ότι ήταν ο εμπνευστής και ο αρχιτέκτονάς του. Λεγόταν Νίκος Γρηγοριάδης και ήταν επικεφαλής των επιχειρήσεων του Ομίλου Λάτση στο χώρο των πετρελαίων. Ήταν το ταραγμένο 1993. Χρειαζόταν και μια πολιτική στήριξη, που ήρθε αργότερα – όταν ηρέμησε η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα. Του την πρόσφερε ο τότε υπουργός Εξωτερικών. Λεγόταν Κάρολος Παπούλιας και σήμερα είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Είδε σε αυτό το έργο (θυμίζω, μέσα στην έξαρση του μακεδονικού και την έξαψη των παθών, με τα νωπά συλλαλητήρια και το φρέσκο εμπάργκο), είδε μέσα στις συνθήκες της εποχής τη δυνατότητα μιας δημιουργικής διεξόδου, μιας καινούργιας βαλκανικής πολιτικής – αυτήν ακριβώς που από τότε δεν ολοκλήρωσε ποτέ η Ελλάδα, παγιδευμένη (ακόμη σήμερα) στο ασφυκτικό σαμάρι που η ίδια φόρεσε στον εαυτό της, και δεν μπόρεσε ποτέ να απαλλαγεί από την κληρονομιά του.
Ακόμη και σήμερα, ο αγωγός που όλα δείχνουν πως θα αρχίσει επιτέλους να κατασκευάζεται στη Θράκη, διατηρεί αυτό το συμβολισμό, δείχνει προς τα πού κοιτώντας έχουμε να κερδίσουμε και ποιο παρελθόν πρέπει να απαρνηθούμε ρητά και να καταδικάσουμε απερίφραστα, γιατί οι απόψεις και τα πρόσωπα είναι ακόμη εδώ και διεκδικούν ρόλο. Ο αγωγός δεν είναι μόνο μια επιχειρηματική και πολιτική συμφωνία. Είναι και το μοντέλο διεξόδου από μια ιστορική πολιτική μας εκκρεμότητα.
Wednesday, March 14, 2007
Χτίζοντας το μέλλον
Τετάρτη 14 Μαρτίου – και έβλεπα πάλι χτες το βράδυ τα καινούργια χτισίματα καθηγητών, πρυτάνεων και προέδρων. Λυπάμαι να πω ότι δεν έχω καμμία, μα καμμία ούτε συμπάθεια, ούτε κατανόηση για τους καθηγητές που τους ταπεινώνουν, τους χτίζουν, τους γελοιοποιούν κι εκείνοι κάνουν αυτό που κάνει ο κάθε απλός πολίτης στις μέρες μας – βγαίνουν και κλαψουρίζουν στα κανάλια.
Και δεν έχω καμμία συμπάθεια για τους χτισμένους, επειδή μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας –και μάλιστα προβεβλημένο και εκλεγμένο σε ύπατο αξίωμα- δεν σημαίνει μόνο διδασκαλία, ούτε μόνο έρευνα (για την εμβέλεια της οποίας στην προκείμενη περίπτωση του ΤΕΙ Κοζάνης θα μου επιτρέψετε απλώς να επιφυλαχθώ). Σημαίνει και ακαδημαϊκό πρότυπο – ένα μοντέλο στάσης και αντιμετώπισης των καταστάσεων. Για να χρησιμοποιήσω μια ξεχασμένη λέξη, ένα ηθικό πρότυπο.
Λοιπόν: εάν ο πρόεδρος του ΤΕΙ Κοζάνης άνοιγε χτες το βράδυ την πόρτα του δεν θα έβλεπε 30 αγνώστους, ούτε 30 κουκουλοφόρους. Θα έβλεπε 30 φοιτητές του. Δεν υπάρχει παραμικρή αμφιβολία ότι τους ξέρει με τα ονοματεπώνυμά τους. Θα τους παραπέμψει σήμερα στο Πειθαρχικό; Φοβάμαι πως όχι. Το έχω ξαναπεί. Δεν θα γίνει, όπως δεν παρέπεμψε στο Πειθαρχικό ο πρύτανης του Πολυτεχνείου της Κρήτης τους δικούς του φοιτητές που τον έχτισαν, όπως δεν παρέπεμψε στο Πειθαρχικό η Σύγκλητος του Αθήνησι τους γνωστούς, γνωστότατούς της φοιτητές που την κράτησαν σύσσωμη όμηρο υποβάλλοντας διακεκριμένους αλλά λυπούμαι να πω περιδεείς επιστήμονες σε έσχατους εξευτελισμούς, όπως δεν παρέπεμψε η Σύγκλητος του Οικονομικού Πανεπιστημίου στο Πειθαρχικό τους πασίγνωστους που υπογράφουν το πανώ που μετέτρεψε σε ανήλιαγο μπουντρούμι το γραφείο ενός καθηγητή, ο οποίος προς τιμήν του αρνήθηκε να διδάξει υπό τέτοιες συνθήκες.
Και γιατί δεν παραπέμπονται στο Πειθαρχικό αφού τους ξέρουν; Η απάντηση είναι άκρως απογοητευτική και έχει δύο σκέλη. Πρώτον, γιατί επικρατεί μια γενικευμένη διάλυση και μια παραίτηση των πανεπιστημιακών καθηγητών από αυτονόητες αρμοδιότητες και υποχρεώσεις τους. Και, δεύτερον, επειδή μέσα στο κλίμα της αποδοχής της απαξίωσης, οι άνθρωποι φοβούνται πως όποιος τολμήσει να μιλήσει για Πειθαρχικό, θα εξωπεταχθεί δαρμένος, θα εξοβελιστεί ουσιαστικά από το Πανεπιστήμιο, δεν θα μπορέσει να ξανακάνει μάθημα και, εν τέλει, δεν θα έχει ούτε τη στήριξη των συναδέλφων του.
Αλλά είναι πραγματικά λυπηρό άνθρωποι που ως φοιτητές έδειξαν άκρα αυταπάρνηση, σήμερα ως καθηγητές να δείχνουν μικροαστική αδιαφορία και συγκατάβαση. Αν η μόνη τους αντίδραση είναι, όπως χτες, να λένε τον πόνο τους στα κανάλια, τότε την επόμενη φορά ας μην ρωτήσουν για ποιόν χτυπάει το μυστρί και για ποιόν είναι το τούβλο. Είναι για εκείνους και τους αξίζει.
Και δεν έχω καμμία συμπάθεια για τους χτισμένους, επειδή μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας –και μάλιστα προβεβλημένο και εκλεγμένο σε ύπατο αξίωμα- δεν σημαίνει μόνο διδασκαλία, ούτε μόνο έρευνα (για την εμβέλεια της οποίας στην προκείμενη περίπτωση του ΤΕΙ Κοζάνης θα μου επιτρέψετε απλώς να επιφυλαχθώ). Σημαίνει και ακαδημαϊκό πρότυπο – ένα μοντέλο στάσης και αντιμετώπισης των καταστάσεων. Για να χρησιμοποιήσω μια ξεχασμένη λέξη, ένα ηθικό πρότυπο.
Λοιπόν: εάν ο πρόεδρος του ΤΕΙ Κοζάνης άνοιγε χτες το βράδυ την πόρτα του δεν θα έβλεπε 30 αγνώστους, ούτε 30 κουκουλοφόρους. Θα έβλεπε 30 φοιτητές του. Δεν υπάρχει παραμικρή αμφιβολία ότι τους ξέρει με τα ονοματεπώνυμά τους. Θα τους παραπέμψει σήμερα στο Πειθαρχικό; Φοβάμαι πως όχι. Το έχω ξαναπεί. Δεν θα γίνει, όπως δεν παρέπεμψε στο Πειθαρχικό ο πρύτανης του Πολυτεχνείου της Κρήτης τους δικούς του φοιτητές που τον έχτισαν, όπως δεν παρέπεμψε στο Πειθαρχικό η Σύγκλητος του Αθήνησι τους γνωστούς, γνωστότατούς της φοιτητές που την κράτησαν σύσσωμη όμηρο υποβάλλοντας διακεκριμένους αλλά λυπούμαι να πω περιδεείς επιστήμονες σε έσχατους εξευτελισμούς, όπως δεν παρέπεμψε η Σύγκλητος του Οικονομικού Πανεπιστημίου στο Πειθαρχικό τους πασίγνωστους που υπογράφουν το πανώ που μετέτρεψε σε ανήλιαγο μπουντρούμι το γραφείο ενός καθηγητή, ο οποίος προς τιμήν του αρνήθηκε να διδάξει υπό τέτοιες συνθήκες.
Και γιατί δεν παραπέμπονται στο Πειθαρχικό αφού τους ξέρουν; Η απάντηση είναι άκρως απογοητευτική και έχει δύο σκέλη. Πρώτον, γιατί επικρατεί μια γενικευμένη διάλυση και μια παραίτηση των πανεπιστημιακών καθηγητών από αυτονόητες αρμοδιότητες και υποχρεώσεις τους. Και, δεύτερον, επειδή μέσα στο κλίμα της αποδοχής της απαξίωσης, οι άνθρωποι φοβούνται πως όποιος τολμήσει να μιλήσει για Πειθαρχικό, θα εξωπεταχθεί δαρμένος, θα εξοβελιστεί ουσιαστικά από το Πανεπιστήμιο, δεν θα μπορέσει να ξανακάνει μάθημα και, εν τέλει, δεν θα έχει ούτε τη στήριξη των συναδέλφων του.
Αλλά είναι πραγματικά λυπηρό άνθρωποι που ως φοιτητές έδειξαν άκρα αυταπάρνηση, σήμερα ως καθηγητές να δείχνουν μικροαστική αδιαφορία και συγκατάβαση. Αν η μόνη τους αντίδραση είναι, όπως χτες, να λένε τον πόνο τους στα κανάλια, τότε την επόμενη φορά ας μην ρωτήσουν για ποιόν χτυπάει το μυστρί και για ποιόν είναι το τούβλο. Είναι για εκείνους και τους αξίζει.
Αμυνα εις τον κύβο, κολοκύθια εις το πάτερο...
Τρίτη 13 Μαρτίου – και μετά από πολλές δυσκολίες κατάφερα να εντοπίσω πού είναι το πραγματικό εκπαιδευτικό πρόβλημα, τι είναι αυτό που έχει φέρει σε αδιέξοδο όλους τους πρωταγωνιστές της κρίσης, που καλώς αποκαλούνται πρωταγωνιστές γιατί η υπόθεση έχει αρχίσει να μοιάζει πάρα πολύ με φαρσοκωμωδία. Λοιπόν: το πρόβλημα είναι μαθηματικό.
Ο κ. Πολύδωρας έχει ένα ζήτημα με τις δυνάμεις. Δικηγόρος είναι, άνθρωπος του νομικού κανόνος και όχι του λογαριθμικού. Έτσι εξηγούνται πολλά. Πρώτον, στα Εξάρχεια δεν καταλαβαίνει τι γίνεται σε κάθε τετράγωνο – ούτε και οι κρανοφόροι από πού τους ήρθε. Ζητεί, λοιπόν, από τους σιδηρόφρακτους και ως εκ τούτου δυσκίνητους ιππότες της Κατεχάκη «άμυνα στον κύβο». Φυσικό είναι, αφού δεν τα φέρνει βόλτα με το τετράγωνο και τον κύβο, να έχει προβλήματα και με τις μεγαλύτερες δυνάμεις. Με την Τετάρτη, που του κλείνουν ξαφνικά τους δρόμους, και κυρίως με την Πέμπτη, που γίνονται τα συλλαλητήρια. Η τελευταία φορά που είχε προσηκόντως περιγραφεί η κατάσταση με εκθετικό τρόπο ήταν στο περίφημο βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη με τον πολύκροτο και, φοβούμαι επίκαιρο, τίτλο Μ εις την νι.
Έχουμε και οι υπόλοιποι ένα μικρό μαθηματικό πρόβλημα με την Παιδεία. Είναι στην εξίσωση που τη βγάζει δωρεάν. Εδώ δεν είναι Ανδρουλάκης, αλλά Άρθουρ Καίστλερ. Είναι το μηδέν και το άπειρο. Όπου μηδέν αυτό που νομίζουμε ότι πληρώνουμε για τη δημόσια δωρεάν παιδεία και άπειρο αυτό που στην πραγματικότητα ξηλωνόμαστε.
Κάπου κατά βάθος, κάπου υπάρχει λάθος – αλλά θα λυθεί μεθαύριο με έναν ακόμη γύρο κουκουλοφόρων και δακρυγονούχων στο Σύνταγμα, όπου όλα θα συμβούν όπως έχουν προδιαγραφεί και όπως έχουμε πια συνηθίσει και εθιστεί σε αυτή τη χώρα που γέννησε τα μαθηματικά και γι’αυτό σήμερα έχει για σύνθημά της το «μη μου τους κύκλους τάραττε».
Ο κ. Πολύδωρας έχει ένα ζήτημα με τις δυνάμεις. Δικηγόρος είναι, άνθρωπος του νομικού κανόνος και όχι του λογαριθμικού. Έτσι εξηγούνται πολλά. Πρώτον, στα Εξάρχεια δεν καταλαβαίνει τι γίνεται σε κάθε τετράγωνο – ούτε και οι κρανοφόροι από πού τους ήρθε. Ζητεί, λοιπόν, από τους σιδηρόφρακτους και ως εκ τούτου δυσκίνητους ιππότες της Κατεχάκη «άμυνα στον κύβο». Φυσικό είναι, αφού δεν τα φέρνει βόλτα με το τετράγωνο και τον κύβο, να έχει προβλήματα και με τις μεγαλύτερες δυνάμεις. Με την Τετάρτη, που του κλείνουν ξαφνικά τους δρόμους, και κυρίως με την Πέμπτη, που γίνονται τα συλλαλητήρια. Η τελευταία φορά που είχε προσηκόντως περιγραφεί η κατάσταση με εκθετικό τρόπο ήταν στο περίφημο βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη με τον πολύκροτο και, φοβούμαι επίκαιρο, τίτλο Μ εις την νι.
Έχουμε και οι υπόλοιποι ένα μικρό μαθηματικό πρόβλημα με την Παιδεία. Είναι στην εξίσωση που τη βγάζει δωρεάν. Εδώ δεν είναι Ανδρουλάκης, αλλά Άρθουρ Καίστλερ. Είναι το μηδέν και το άπειρο. Όπου μηδέν αυτό που νομίζουμε ότι πληρώνουμε για τη δημόσια δωρεάν παιδεία και άπειρο αυτό που στην πραγματικότητα ξηλωνόμαστε.
Κάπου κατά βάθος, κάπου υπάρχει λάθος – αλλά θα λυθεί μεθαύριο με έναν ακόμη γύρο κουκουλοφόρων και δακρυγονούχων στο Σύνταγμα, όπου όλα θα συμβούν όπως έχουν προδιαγραφεί και όπως έχουμε πια συνηθίσει και εθιστεί σε αυτή τη χώρα που γέννησε τα μαθηματικά και γι’αυτό σήμερα έχει για σύνθημά της το «μη μου τους κύκλους τάραττε».
Monday, March 12, 2007
Ιστορία - για αγρίους...
Δευτέρα 12 Μαρτίου – και από όλη αυτή την ιστορία με το βιβλίο ιστορίας της 6ης Δημοτικού, υπάρχει κάτι που μου έχει κάνει πραγματικά εντύπωση. Από το πλήθος των συγκρουομένων, και από τις δύο μεριές, υπάρχει ένα απροσδόκητο χαρακτηριστικό. Δεν ξέρω αν το βιβλίο είναι κατάλληλο ή ακατάλληλο για τη διδασκαλία των νεαρών βλαστών του έθνους – δεν είμαι καν αρμόδιος, δεν έχει σχέση αν είναι «καλό» ή «κακό», το παιδαγωγικό ζήτημα απαιτεί μια ενασχόληση και μια αρμοδιότητα που δεν την έχουμε. Συμβαίνει όμως κάτι περίεργο. Εκείνοι που το υπερασπίζονται είναι στην συντριπτική πλειοψηφία τους ιστορικοί. Ανάμεσα σε εκείνους που το ρίχνουν στην πυρά εντοπίζεται μια μεγάλη ποικιλία άλλων επαγγελμάτων, αλλά παρατηρείται εξαιρετική σπάνις ιστορικών.
Εξαιρώ φυσικά τον κ. Ζουράρι, ο οποίος ανήκει μάλλον στο αντικείμενο παρά στους μελετητές της Ιστορίας.
Πώς συμβαίνει άραγε αυτό; Πώς γίνεται και εκείνοι που ανάλωσαν τη ζωή τους στη μελέτη της ιστορίας να τάσσονται στο πλευρό εκείνων που υποτίθεται θέλουν να την κάνουν φύλλο και φτερό;
Γνώμη έχουν όλοι. Γνώμη καταδικαστική έχουν πολιτικοί ηγέτες, όπως ο κ. Καρατζαφέρης του Λαϊκού Ορθοδόξου Συναγερμού, και ο ανταγωνιστής του, ο κ. Παπαθεμελής, του κόμματος της Δημοκρατικής Αναγέννησης με σήμα το περιστέρι, για όσους έχουν χάσει κάποιο πρόσφατο επεισόδιο. Γνώμη καταδικαστική έχουν και άλλοι πολιτικοί ηγέτες, όπως ο κ. Λιλλήκας, ο ψηλός κλώνος του κ. Τάσσου Παπαδόπουλου, που θέλει να αποσυρθεί το βιβλίο αν και προχθές μας έλεγε ότι είμαστε δύο κράτη εντελώς ανεξάρτητα μεταξύ τους και δεν θέλει να μας βαραίνει με τα δικά του ντέρτια. Γνώμη καταδικαστική έχουν (αυτοί κάπως πιο αρμόδιοι) εκδότες εθνεγερτικών εντύπων, όπως ο κ. ΄Αδωνις Γεωργιάδης, και τηλεπλασιέ όπως ο κ. Λιακόπουλος, «19 ευρώ το πακέτο αλλά έχουν μείνει λίγα, τηλεφωνήστε τώρα», τους οποίους μπορεί να δούμε και στη Βουλή – των εκλογών ο καιρός γαρ εγγύς. Γνώμη καταδικαστική έχει και ο κ. Χριστόδουλος, για να μην ξεχνιόμαστε, που βλέπει πίσω από το βιβλίο «γενίτσαρους», υπονοώντας προφανώς ότι κάποια στιγμή έγινε κάποιο παιδομάζωμα ιστορικών στα Πανεπιστήμια και η Εκκλησία δεν το πήρε χαμπάρι, βυθισμένη τότε στις μελέτες της. Έχουν όλοι τους ένα νήμα που τους ενώνει: όχι δεν λέω για το προφανές, εννοώ ότι δεν είναι επαγγελματίες της Ιστορίας.
Αυτή ίσως είναι και η ουσία της μικρής μάχης. Είναι μια μάχη ανάμεσα στη Γνώμη και στη Γνώση. Το ερώτημα, εν τέλει, αυτό είναι: ποια από τις δυο πηγαίνει πρώτη και πρέπει να υπηρετεί την άλλη. Ερώτημα έτσι κι αλλιώς προχωρημένο και εκλεπτυσμένο για την Παιδεία μας που έχει άλλα, πιο καθημερινά, βάσανα και μώλωπες τους τελευταίους μήνες.
Εξαιρώ φυσικά τον κ. Ζουράρι, ο οποίος ανήκει μάλλον στο αντικείμενο παρά στους μελετητές της Ιστορίας.
Πώς συμβαίνει άραγε αυτό; Πώς γίνεται και εκείνοι που ανάλωσαν τη ζωή τους στη μελέτη της ιστορίας να τάσσονται στο πλευρό εκείνων που υποτίθεται θέλουν να την κάνουν φύλλο και φτερό;
Γνώμη έχουν όλοι. Γνώμη καταδικαστική έχουν πολιτικοί ηγέτες, όπως ο κ. Καρατζαφέρης του Λαϊκού Ορθοδόξου Συναγερμού, και ο ανταγωνιστής του, ο κ. Παπαθεμελής, του κόμματος της Δημοκρατικής Αναγέννησης με σήμα το περιστέρι, για όσους έχουν χάσει κάποιο πρόσφατο επεισόδιο. Γνώμη καταδικαστική έχουν και άλλοι πολιτικοί ηγέτες, όπως ο κ. Λιλλήκας, ο ψηλός κλώνος του κ. Τάσσου Παπαδόπουλου, που θέλει να αποσυρθεί το βιβλίο αν και προχθές μας έλεγε ότι είμαστε δύο κράτη εντελώς ανεξάρτητα μεταξύ τους και δεν θέλει να μας βαραίνει με τα δικά του ντέρτια. Γνώμη καταδικαστική έχουν (αυτοί κάπως πιο αρμόδιοι) εκδότες εθνεγερτικών εντύπων, όπως ο κ. ΄Αδωνις Γεωργιάδης, και τηλεπλασιέ όπως ο κ. Λιακόπουλος, «19 ευρώ το πακέτο αλλά έχουν μείνει λίγα, τηλεφωνήστε τώρα», τους οποίους μπορεί να δούμε και στη Βουλή – των εκλογών ο καιρός γαρ εγγύς. Γνώμη καταδικαστική έχει και ο κ. Χριστόδουλος, για να μην ξεχνιόμαστε, που βλέπει πίσω από το βιβλίο «γενίτσαρους», υπονοώντας προφανώς ότι κάποια στιγμή έγινε κάποιο παιδομάζωμα ιστορικών στα Πανεπιστήμια και η Εκκλησία δεν το πήρε χαμπάρι, βυθισμένη τότε στις μελέτες της. Έχουν όλοι τους ένα νήμα που τους ενώνει: όχι δεν λέω για το προφανές, εννοώ ότι δεν είναι επαγγελματίες της Ιστορίας.
Αυτή ίσως είναι και η ουσία της μικρής μάχης. Είναι μια μάχη ανάμεσα στη Γνώμη και στη Γνώση. Το ερώτημα, εν τέλει, αυτό είναι: ποια από τις δυο πηγαίνει πρώτη και πρέπει να υπηρετεί την άλλη. Ερώτημα έτσι κι αλλιώς προχωρημένο και εκλεπτυσμένο για την Παιδεία μας που έχει άλλα, πιο καθημερινά, βάσανα και μώλωπες τους τελευταίους μήνες.
Subscribe to:
Posts (Atom)